Wat vogels doen zodra de havik roept

Een geluidsopname kan meer vertellen dan welke vogelsoorten ergens voorkomen. Onderzoekers van het Cornell Lab of Ornithology gebruikten passieve geluidsrecorders op honderden plekken in de Sierra Nevada om te onderzoeken hoe vogels reageren op de roep van een Amerikaanse havik.

De recorders verzamelden honderdduizenden uren aan geluid. Met BirdNET herkenden de onderzoekers vogels in de opnames. Na de eerste havikroep van de dag verminderden vogels vrijwel meteen hun roepactiviteit. Dat lagere niveau hield tot een uur aan. De eerste reactie was sterker op plekken zuidelijker in de Sierra Nevada; over een periode van een uur was het patroon juist omgekeerd. De relatie tussen locatie en reactie hing dus af van hoe lang na de havikroep de onderzoekers keken.

De onderzoekers keken ook naar zwartkopmezen. Op plekken met minder dichte begroeiing zongen de mezen doorgaans vaker in verhouding tot hun alarmroepen. Na een havikroep veranderde die verhouding: op plekken met weinig begroeiing zongen ze minder, terwijl ze op dichter begroeide plekken juist meer zongen. De onderzoekers vermoeden dat mezen hier een afweging maken tussen het verdedigen van een aantrekkelijk nestgebied en het vermijden van roofdieren. De precieze invloed van begroeiing op het ervaren risico is nog niet zeker.

Met honderden recorders konden de onderzoekers reacties volgen van 89 vogelsoorten over een groot deel van de Sierra Nevada, zonder overal tegelijk aanwezig te zijn. Zo laten geluidsopnames niet alleen zien welke soorten ergens voorkomen, maar ook hoe hun gedrag verandert, soms binnen seconden na een roofvogelroep.