Dwaalgasten maken de Nederlandse najaarstrek uitzonderlijk

Zeldzame bezoekers uit verschillende richtingen

Dit najaar zijn in Nederland opvallend veel dwaalgasten gezien, schrijft Vogelbescherming. Het gaat om vogels die buiten hun gebruikelijke verspreidings- of trekroutes opduiken. De waarnemingen komen uit uiteenlopende streken: van Noord- en Oost-Europa tot Siberië en Noord-Amerika.

Onder de recente meldingen zijn een ruigpootuil op Schiermonnikoog en een sperweruil in Friesland. Volgens Vogelbescherming is de sperweruil pas de vijfde waarneming in Nederland sinds 1920. De organisatie vermoedt dat beide uilen hun reis maakten doordat er in hun gewone leefgebied weinig muizen waren.

Ook op de Waddeneilanden en langs de kust verschenen zeldzame soorten die vanuit Siberië of Centraal-Azië afkomstig zijn, zoals een maskergors, oosterse tortel, bruine klauwier en verschillende tapuiten. Op de Maasvlakte werden eind september bovendien twee witkeelgorzen gezien, een soort uit Noord-Amerika.

Afwijkende routes, verschillende verklaringen

Niet iedere dwaalgast raakt op dezelfde manier buiten zijn route. Vogelbescherming noemt onder meer stormen en wind als mogelijke oorzaken. Sommige vogels kunnen tijdens hun trek worden meegevoerd; andere wijken mogelijk uit wanneer voedsel schaars is. De precieze verklaring verschilt per soort en waarneming.

Een afwijkende route hoeft niet altijd een doodlopende weg te zijn. Sommige dwaalgasten overleven in hun nieuwe gebied en keren later terug. In andere gevallen kunnen zulke verplaatsingen bijdragen aan nieuwe trek- of overwinteringsroutes. Dat maakt losse waarnemingen interessant, maar zegt op zichzelf nog niet dat een soort structureel van route verandert.

De kust en de Waddeneilanden leveren veel meldingen op. Dat kan samenhangen met hun ligging op de route van trekvogels en met het grote aantal vogelaars dat er naar zeldzame soorten zoekt. Het complete overzicht, met de waarnemingen en de kanttekeningen per soort, staat in het bericht van Vogelbescherming.